VN-secretaris Ban Ki-moon roept tijdens Vrijheidslezing op tot diplomatie in Syrië

‘Laten we stoppen met vechten en laat de diplomatie beginnen. Elke actie moet geschieden volgens het Handvest van de Verenigde Naties.’ Dat zei VN-secretaris Ban Ki-moon van de Verenigde Naties woensdag tijdens de Vrijheidslezing in de Leidse Pieterskerk.

Geef vrede een kans

Het was Cecilia Diemont, onlangs afgestudeerd aan Leiden University College, die Ban Ki-moon de brandende vraag stelt die de hele wereld bezighoudt: Hoe denkt hij over militair ingrijpen van de VS in Syrië, zonder een mandaat van de VN-Veiligheidsraad? Ban: ‘Sinds vorige week gaat er geen dag voorbij dat ik hierover geen telefoontje van een wereldleider krijg. Ook vlak voor deze lezing sprak ik er weer één. De Syrische regering heeft ons eindelijk toegelaten. Het gebruik van chemische wapens is een misdaad tegen de menselijkheid en de overtreders moeten gestraft worden. Maar ik heb deze ochtend ook al in het Vredespaleis gezegd: geef vrede een kans en geef diplomatie een kans. Laten we stoppen met vechten en laat de diplomatie beginnen. Elke actie moet geschieden volgens het handvest van de Verenigde Naties.’

Ban Ki-moon: ‘Geef vrede een kans en geef diplomatie een kans. Laten we stoppen met vechten en laat de diplomatie beginnen.’

Ban Ki-moon: ‘Geef vrede een kans en geef diplomatie een kans. Laten we stoppen met vechten en laat de diplomatie beginnen.’

Advies aan wereldleiders

Ban liet zich in de afgeladen Pieterskerk niet verleiden om concreter in te gaan op mogelijke militaire interventies in Syrië. Wel richtte hij zich tijdens zijn lezing één keer rechtstreeks tot de wereldleiders. ‘Als jullie niet luisteren naar jullie burgers, zul je van ze horen – op de pleinen, of het meest tragische, op het slagveld. Is er een uitweg? Ja. Het antwoord is meer participatie, meer democratie en meer vrijheid.’ De Zuid-Koreaan merkte op dat nog altijd een groeiend aantal landen de mensenrechten beperkt en vastlegt in anti-terrorisme wetten. Burgers worden beperkt in hun keuzes, vrijheid van meningsuiting en toegang tot internet. Journalisten en mensenrechtenactivisten worden gevangen genomen. Ook is hij bezorgd over de repressie van minderheidsgroeperingen en homoseksuelen.

Drie pijlers

De VN-leider benadrukte dat het werk van de VN gebouwd is op drie pijlers:

  • ontwikkeling of vrijwaring van gebrek

  • vrede en veiligheid of de vrijheid te leven zonder angst

  • handhaving van mensenrechten.

 
Die pijlers kunnen niet zonder elkaar. De acht millenniumdoelen zijn de toetssteen om te zien of de wereld erin slaagt. Er is belangrijke progressie geboekt. Zo is het aantal mensen dat leeft in extreme armoede gehalveerd. Maar we zijn er nog lang niet, aldus Ban. Er sterven nog iedere dag 19.000 kinderen onder de 5 jaar en de ongelijkheid tussen sociale groepen neemt toe. Ook maakt hij zich ernstig zorgen over het milieu: ‘Door de manier waarop we consumeren lijkt het alsof we een planeet B hebben, maar die hebben we niet.’

Cecilia Diemont vraagt Ban Ki-moon hoe hij denkt over militair ingrijpen in Syrië

Cecilia Diemont vraagt Ban Ki-moon hoe hij denkt over militair ingrijpen in Syrië

Vrouwen

Ook empowerment van vrouwen acht hij van het grootste belang. Toen hij in 2007 begon als secretaris-generaal, werkten er niet veel vrouwen op hoge posities bij de VN. Nu is de balans tussen mannen en vrouwen bijna gelijk. Ban realiseert zich dat door de crisis overal overheidsbudgetten krimpen, ook in Nederland. ‘Maar we kunnen ons geen kortetermijnbesparingen veroorloven op de levens van de meest kwetsbaren in de wereld.’ Want jaarlijks wordt er wel meer dan een biljoen dollar uitgegeven aan wapens. ‘De tijd is gekomen om minder uit te geven aan wapens die vernietigen en meer aan instrumenten die bouwen.’

Pionier

Ban besloot zijn toespraak met zijn waardering voor de mensenrechtenactivisten en de gewone demonstrant. Dankzij hun werk is in bijna 40 landen een homoseksuele relatie geen misdaad meer. 'Nederland is een pionier op dit gebied geweest.'

Compassie

Na afloop mochten twee studenten van Leiden University College de VN-leider een vraag stellen. Naast Cecilia Diemont was dat derdejaars Menno Schelkens, die hem vroeg welke ervaring als secretaris-generaal hij zou adviseren aan studenten om op te doen. De VN-leider vroeg studenten in Nederland – een van de toplanden in de wereldeconomie - om over de ‘hoge muur’ te kijken en te zien hoe andere mensen leven. Hij pleit ervoor dat studenten naast passie ook compassie hebben, en zo bijdragen aan een betere wereld. In zijn antwoord vertelde hij ook over de moeilijkheid van zijn werk, maar dat hij desondanks toch optimistisch blijft. ‘Ik wil niet de secretaris-generaal zijn die zich moet verontschuldigen dat we niets doen.’ De studenten beloonden zijn antwoord met een groot applaus.

Willem van Oranje-penning

Na de sessie met de studenten reikte rector magnifcus Carel Stolker de VN-leider de Willem van Oranje-penning uit ‘om u aan te moedigen in uw werk’. Tijd voor meer woorden was er niet want Ban moest snel naar Wenen vertrekken voor overleg. Ongetwijfeld hing de eerste regeringsleider al weer aan de lijn.
 

 

(28 augustus 2013 LvP)

 

Rector magnificus en voorzitter Carel Stolker overhandigt Ban Ki-moon de Willem van Oranje-penning

Rector magnificus en voorzitter Carel Stolker overhandigt Ban Ki-moon de Willem van Oranje-penning

Willem van Oranje-penning en Vrijheidslezing

 

 

De Willem van Oranje-penning van de Universiteit Leiden is eerder uitgereikt aan onder anderen president Hamid Karzai van Afghanistan en de Chileense president Michelle Bachelet. De Vrijheidslezing is een initiatief van de Universiteit Leiden, het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en de gemeente Leiden. Eerdere sprekers van de Vrijheidslezing waren de Britse auteur Salman Rushdie, de Palestijnse voorvechtster van vrijheid Hanan Ashrawi en apenbioloog Frans de Waal. Met de Leidse Vrijheidslezing willen de drie partners het belang van vrijheid voor wetenschap en democratie benadrukken en de discussie over vrijheid levend houden.

 

 

Laatst Gewijzigd: 28-11-2013