Zoeken naar de rol van Romeinse nederzettingen
Archeoloog dr. Tesse Stek gaat met een nieuwe onderzoeksgroep de rol van rurale nederzettingen in de Romeinse kolonisatie tussen de 4e en de 1e eeuw v.Chr. nader bekijken. Daarvoor krijgt hij een subsidie van NWO.
Vragen rond het succes van het Romeinse rijk
Terracotta versiering van laat republikeinse villa of heiligdom, bij Aesernia
Het Romeinse rijk bestond van 753 v.Chr. tot 476 n.Chr. en omvatte in zijn hoogtijdagen alle landen rond de Middellandse Zee, alsook de helft van het huidige West-Europa. Het blijft tot de verbeelding spreken. Ook tot die van Tesse Stek.
Wankelend concept
Tot voor kort werd de hoofdrol in het succesvolle Romeinse kolonisatieproces uitsluitend toegedicht aan de steden die de Romeinen overal zo snel mogelijk bouwden (urbanisatie) en die ook als bestuurscentrum voor de regio fungeerden. Stek: ‘Er zijn echter steeds meer aanwijzingen dat in de vroeg-Romeinse kolonisatie juist netwerken van plattelandsgemeenschappen een belangrijke rol speelden. Mijns inziens moeten we daarbij denken aan een soort vooruitgeschoven pioniersnederzettingen die onderling verbonden waren. Die gemeenschappen hadden bovendien een opvallende autonomie ten opzichte van het "urbane" koloniale centrum.'
Langdurige fascinatie
Bij onderzoek naar rurale tempels dat hij voor zijn dissertatie deed, stuitte Stek zelf op een serie vroeg-Latijnse inscripties die dorpsgemeenschappen aanduidden. Stek: 'Traditioneel zag men die als inheemse nederzettingen en ze zijn dus nooit onderzocht als deel van de Romeinse expansiestrategie. Het schrift en vooral de genoemde goden en instituties wezen mijns inzien echter uit dat het juist nieuwe Romeinse gemeenschappen waren, die soms een zeer directe band met Rome hadden - een sterkere zelfs dan de koloniale steden. Al sinds mijn promotie heb ik, onder meer aan de universiteiten van Oxford en Glasgow, aan dit onderwerp gewerkt, en gekeken naar vroege inscripties, antieke teksten en de archeologie. In dit Leidse project wil ik met een team systematisch archeologisch onderzoek doen naar de dorpen zelf.'
Landschap in Molise, Zuid-Italië, het antieke Samnium
Bijdragen aan nieuwe inzichten
'Het concept', vervolgt Stek, 'van enerzijds steden bevolkt door Romeinen en anderzijds het platteland waar de autochtone bevolking leefde, lijkt niet te kloppen. Het zou heel goed kunnen dat er een aanpassing komt in het denken over het Romeinse rijk, dat we afstand nemen van het traditionele monolithische city-state model en juist decentrale non-urbane nederzettingen als motoren moeten zien voor de culturele ontwikkeling.’
Postdocs, promovendi en technische experts
Het project is getiteld Roman colonial landscapes. Non-urban settlement organization and Roman expansion in the Roman Republic (4th-1st centuries BC). De subsidie die Stek krijgt is groot genoeg om ook postdocs, promovendi en technische experts op te nemen in zijn project.
(9 juli 2012/CH)
Links
-
Faculteit Archeologie, onderzoeksgebied Classical and Mediterranean Archaeology
Profielthema
Global Interaction of Civilizations and Languages is een van de zes profielthema's in het onderzoek van de Universiteit Leiden.
Studeren in Leiden
Bachelor
Archeologie
Master
Archaeology, zestien specialisaties waaronder Classical and Mediterranean Archaeology