Verdampende exoplaneet doet veel stof opwaaien
Nederlandse sterrenkundigen hebben sterke aanwijzingen gevonden dat een ver weg staande exoplaneet uit elkaar valt. Nieuwe analyse van waarnemingen van NASA’s Kepler-satelliet laat zien dat de planeet gehuld is in grote hoeveelheden stof die van het planeetoppervlak zijn losgekomen. De Leidse sterrenkundige Matteo Brogi is eerste auteur van een artikel in Astronomy & Astrophysics.
Zeldzame planeetovergangen opsporen
Artist's impression van een uit elkaar vallende exoplaneet (© C.U. Keller)
Kepler zoekt al enkele jaren naar planeten rondom andere sterren dan onze zon. Als zo'n exoplaneet voor zijn moederster langs draait, verduistert hij een heel klein beetje van het sterlicht. Door het licht van meer dan honderdduizend sterren te monitoren kan Kepler deze zeldzame planeetovergangen opsporen, en zo de populatie van planeten rondom andere sterren vastleggen.
Sterk variërende verduisteringen
Onlangs heeft Kepler een mysterieus object gevonden, met de prozaïsche naam KIC 12557548, waarbij de hoeveelheid verduisterd sterlicht sterk varieert van de ene tot de andere overgang. Hierbij is de mogelijkheid geopperd dan het om een planeet gaat die langzaam uit elkaar valt. Een nieuwe, gedetailleerde analyse van de Kepler-data laat nu duidelijk zien dat tijdens de planeetovergang het sterlicht wordt verstrooid door grote hoeveelheden stof dat van de planeet afkomstig is.
Walmen van stof
KIC 12557548 draait in minder dan 16 uur om zijn ster. ‘Doordat hij zo dicht bij z’n ster staat, is het oppervlak van de planeet heel erg heet, zo’n 1700 graden Celsius)’, vertelt Brogi. ‘Dit geeft zeer sterke bewegingen in het binnenste van de planeet, wat leidt tot grootschalig vulkanisme. Een deel van het stof komt terecht in de ruimte en verdampt vrij snel door de hitte van de ster. Het walmen van het stof leidt tot de variaties in de verduistering die we vanaf de aarde waarnemen’, concludeert Brogi. ’We kunnen nu met spectroscopie het stof gaan onderzoeken’, vervolgt coauteur Christoph Keller, ‘om inzicht te krijgen in de samenstelling van de planeet en de snelheid waarmee hij massa verliest’.
(29 augustus 2012 - DS)
Zie ook
Profielthema
Fundamentals of Science is een van de zes profielthema’s in het onderzoek van de Universiteit Leiden.
Studeren in Leiden
Bachelor
Sterrenkunde
Master
Astronomy