Leidse universiteit opnieuw in finale Academische Jaarprijs
Het project ‘Meet fijnstof met je smartphone’ van Leidse sterrenkundigen is een van de drie kanshebbers voor de Academische Jaarprijs 2012.
Met je smartphone op onderzoek
Het project behelst een vorm van crowd sourcing: burgers die zich aanmelden kunnen meedoen aan een wetenschappelijk onderzoek naar fijnstof in de lucht in Nederland. Mits ze in het bezit zijn van een Apple iPhone. Hiermee kunnen ze, met behulp van een door het team ontwikkeld opzetstukje, metingen aan de lucht doen. Bij het meetgereedschap hoort ook een app. Bij de metingen wordt gesbruik gemaakt van SPEX-technologie (Spectropolarimeter for Planetary EXploration). Vandaar dat het project ook kortweg iSPEX wordt genoemd.
Eerdere successen
Vorig jaar won een Leids-Rotterdams team van de twee andere finalisten waarvan er een ook Leids was. En in 2010 ging de Labyrint Publieksprijs naar een Leids team.
10.000 opzetstukjes
Als ‘Meet fijnstof met je smartphone’ wint, wordt het prijzengeld van een ton besteed aan de productie en verspreiding van 10.000 opzetstukjes. En worden er volgend jaar in mei overal in Nederland op dezelfde dag metingen verricht: de deelnemers starten de app en richten hun telefoon, voorzien van opzetstukje, op (een stukje) heldere lucht. Zo kunnen verschillende soorten fijnstof in de lucht worden gemeten. Met behulp van de app gaan alle gegevens naar een centrale database op basis waarvan de verzamelde data kunnen worden omgezet in een fijnstofkaart van Nederland.
|
Ook meewerken aan het onderzoek?
Ga naar de aanmeldingspagina op de website van iSPEX of volg iSPEX op Twitter |
||
Invloed fijnstof op klimaat en volksgezondheid
Het team bestaat uit een bont gezelschap instituten: de Universiteit Leiden/NOVA, SRON, het RIVM en het KNMI. Het project is bedoeld om meer te weten te komen over de bronnen van fijnstof en over de invloed van fijnstof op het klimaat en de volksgezondheid. Fijnstof bestaat uit zwevende deeltjes die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. iSPEX maakt het mogelijk om onderscheid te maken tussen verschillende soorten fijnstof in de lucht. Deze gegevens kunnen gekoppeld worden aan gezondheidsgegevens van mensen in een bepaald gebied.
Praktische toepassingen
De iSPEX-technologie is ontwikkeld in de sterrenkundegroep van de Universiteit Leiden/NOVA in samenwerking met Nederlandse bedrijfsleven. Momenteel wordt de technologie geschikt gemaakt voor toepassing in een satellietinstrument voor wereldwijde observaties van fijnstof in de atmosfeer. Ook wordt gedacht aan doorontwikkeling voor astmapatiënten die dan zelf kunnen meten of ze op een bepaalde dag en locatie risico lopen. iSPEX is een mooi voorbeeld van in praktische toepassing omgezet fundamenteel onderzoek.
De concurrentie
Naast de Universiteit Leiden strijden in de finale ook twee teams van de Rijksuniversiteit Groningen om de winst: het ene team met het project 'Bevroren wildernis in beweging, Over-levende Noordpool', het andere met 'Love to Know' (over liefde en seks). Een vakjury selecteerde de projecten uit negentien inzendingen.
De Academische Jaarprijs is bestemd voor de beste vertaling van wetenschappelijk onderzoek naar een breed publiek. De winnaar van de Academische Jaarprijs 2012 wordt op 24 oktober bekend gemaakt. Het publiek bepaalt via internetstemming wie de Labyrint Publiekprijs wint.
(17 juni 2012/Sterrenkunde)
Links
Fundamentals of Science is een van de zes profielthema's in het onderzoek van de Universiteit Leiden
Studeren in Leiden
Bachelor
Sterrenkunde
Master