Sociale context belangrijk voor werking puberbrein

Risico’s nemen en sensatie zoeken kenmerken de puber. Maar de sociale context speelt ook een belangrijke rol, concluderen de Leidse psychologe Barbara Braams en haar collega’s uit onderzoek. Ze publiceren erover in NeuroImage.

Jongerenbrein reageert anders

De deelnemers aan het onderzoek speelden het gokspelletje 'Kop of munt'.

De deelnemers aan het onderzoek speelden het gokspelletje 'Kop of munt'.

Braams c.s. onderzocht de ontwikkeling van het beloningscentrum in het brein van adolescenten. Ze bekeek of er verschillen zijn tussen adolescenten en kinderen, en tussen adolescenten en volwassenen. En die bleken er te zijn. Eerder onderzoek heeft al laten zien dat het beloningscentrum van jongeren anders reageert op beloningen dan dat van kinderen en volwassenen. De onderzoeksresultaten wezen echter twee kanten uit: sommige onderzoeken lieten een verhoging van de activitatie in het beloningscentrum (een prettige emotie) zien terwijl andere juist een verlaging aantoonden. Braams en haar collega's wilden het naadje van de kous weten.


‘Kop of munt’

De onderzoekers scanden 300 kinderen, jongeren en volwassenen in een MRI-scanner terwijl hun proefpersonen een eenvoudig gokspelletje (‘kop of munt’) speelden. Daarmee konden ze (echt) geld winnen voor hun familie, hun beste vriend(in) en een leeftijdgenoot die ze niet mochten. Maar ze konden het ook weer verliezen.

Activiteit afhankelijk van sociale context

Barbara Braams

Barbara Braams

Uit het onderzoek bleek dat de activatie in het beloningscentrum rond de 15-16 jaar een piek vertoont: het laat zich makkelijker en sterker prikkelen. Ook blijkt dat het beloningscentrum niet altijd verhoogd actief is, maar dat activatie afhankelijk is van de sociale context. Bij adolescenten is de piek het hoogst als ze geld winnen voor zichzelf. Volwassenen daarentegen, vinden het net zo fijn vinden om geld te winnen voor zichzelf als voor hun beste vriend. Bij jongens en meisjes is er een interessant verschil: bij meisjes wordt het beloningscentrum actief als ze winnen voor een heel goede vriendin. Bij jongens is dat effect er niet als ze winnen voor een heel goede vriend.


Gokken is risico nemen

'Ook in een laboratoriumsituatie is gokken risico nemen als de proefpersonen echt geld kunnen winnen of verliezen', zegt Braams. 'Daarom is dit onderzoek van maatschappelijk belang: de meeste ongelukken waarbij adolescenten gewond raken, komen voort uit risicovol gedrag.'

Vervolgonderzoek

Dit is de eerste studie die de ontwikkeling van het beloningscentrum onderzoekt bij een grote groep jongeren tussen de 8-25 jaar. De hypothese wordt bevestigd dat de activiteit in het beloningscentrum van de adolescent een piek vertoont, in vergelijking met de kindertijd en de volwassenheid. Een volgende stap is om de activatie van het beloningscentrum nog beter te bestuderen. Braams: ‘We willen kijken of de jongeren die aangeven dat ze bereid zijn meer risico’s te nemen ook degenen zijn die verhoogde activatie in het beloningscentrum laten zien tijdens de goktaak.’

Zie ook

Barbara R. Braams, Sabine Peters, Jiska S. Peper, Berna Güro ğ lu, Eveline A. Crone: Gambling for self, friends, and antagonists: Differential contributions of affective and social brain regions on adolescent reward processing.  (in press)  

Studeren in Leiden

Bachelor


Master

Laatst Gewijzigd: 09-07-2014