Verlovingstijd

Van de 303 pagina’s die ‘Verlovingstijd’ telt, spelen zich er bijna 175 af tijdens de studietijd van de ik-figuur die biologie (parasitologie) studeert in Leiden. Wie verwacht een sleutelroman te lezen of smakelijke verhalen over de Leidse universiteit, komt bedrogen uit.

Wat het boek wél is, is een kaart van Leiden: de Leidse tijd voert je langs de Hogewoerd de Uiterstegracht, de Haarlemmerstraat, de Hoogstraat en nog meer straten in de binnenstad, wat de gebeurtenissen een plezierige, vertrouwde ambiance verschaft. Het nog steeds bestaande restaurant Woo Ping aan de Diefsteeg – volgens sommigen het beste van Leiden – speelt zelfs een sleutelrol.

Maarten ’t Hart
Verlovingstijd
De Arbeiderspers
303 pp
€ 19,95 ingenaaid, € 22,95 gebonden
ISBN 978 90 295 7137 1 / NUR 301

NSB-zoontje

De zoontjes van een rioolwerker en een vroegere NSB-er sluiten na de oorlog al op de ‘bewaarschool’ (de kleuterschool) vriendschap. Hun achtergrond, waar voor geen van beide veel eer aan te behalen valt, is niet het enige wat hen bindt: het zijn allebei razend intelligente kereltjes maar allebei darren ze liever door de natuur dan op school te zitten. 
Echter, al in de zandbak pikt NSB-zoontje Jouri het vriendinnetje van de ik-figuur in, een patroon dat zich in de loop der tijd nog vele malen zal herhalen. De ik-fguur laat het steeds gebeuren want “als ik hem (= Jouri, red.) zag, smolt alle verontwaardiging dadelijk weg. Dan ging, zoals het Woord zegt, mijn hart naar hem uit, zoals mijn hart altijd, volstrekt vanzelfsprekend, naar hem was uitgegaan, Ansje en Ria en Wilma en Frederica ten spijt.”

Harvard

Je zou denken dat deze vergevingsgezindheid niet eeuwig kan duren – je timmert zo’n vriend toch een keer op zijn gezicht – en bovendien gaat het strijk-en-zet-stramien op een gegeven moment bijna vervelen. Net op tijd besluit de ik-figuur “tijdens die ligusterzomer”, tussen het eindexamen en de aankomst in Leiden, afstand te scheppen door op de Uiterstegracht te gaan wonen, terwijl vriend Jouri een onderkomen vindt op de Hogewoerd (ze wonen wel vlak bij elkaar in de buurt, zoals wij, Leidse lezers, weten). Ook kiezen ze voor verschillende studies: Jouri kiest voor wiskunde. De ik-fguur is opgelucht als Jouri tijdens zijn opleiding een jaar naar Harvard gaat, veilig ver weg. En toch laat de ik-figuur zich ook tijdens diens afwezigheid leiden door angst voor zijn vriend, die met zijn mooie ogen elk meisje kan betoveren.

Damesroman

De afloop van het boek is niet erg bevredigend, en welbeschouwd is de verhaallijn er een van een damesroman. Maar wel een veredelde. Met zuiver goud. Hoewel de thematiek niet licht is, is het verhaal buitengewoon lichtvoetig geschreven. Het boek heeft de structuur van een wafelijsje en de toon wordt al gezet aan het begin, waarin 't Hart de beide niet erg gelukkige huwelijken van de moeder van de ik-figuur op tragi-komische wijze beschrijft. ’t Harts verteltalent is imposant! Het boek zal ook met de moeder eindigen.

Klassieke muziek

Ook heel mooi zijn de passages waarin de liefde voor klassieke muziek bij de ik-figuur tot leven komt; muziek zal een Leitmotiv in zijn leven worden. En zo zijn er wel meer aspecten in de aankleding van het verhaal die het boek ver uittillen boven de damesroman. Nog een: Maarten ’t Hart kent elk plantje en bloempje in Leiden en verre omtrek en van deze kennis maakt hij gebruik door vele scenes schitterend te beplanten. De liefde voor al wat groeit, bloeit, en altijd weer boeit, druipt er vanaf. Als je geen natuurvorser bent, zou je er door dit boek zo een kunnen worden. Vier keer schrijven dat je nieuwe vriendinnetje bibbert als een ijle dravik als je haar in je armen neemt is weliswaar iets te veel van het goede. Maar wat geeft het eigenlijk. Lezen!

(5 oktober 2009/CH)